Codesea

Coded, Taught, Curated. Also translated and transcribed. Machine readable in the Maldives.

Novelty Ali Hussains' Digests 04

Essays on Nasir. The Colombo Plans.

Maldives became a British protectorate in 1887. By the end of the 1960's Relations between the two countries though amicable on the outset, was strained beyond repair because of the poor state of the islanders, due to the War presence of the British at Gan, and their unnerving, underhanded manner in dealing with the people. The British Governor dealt serious disappointments to Nasir, refusing to work first with him in the matter of issuing passports to Maldive diplomats. Frustrated, Nasir ordered the very first Maldivian passports to be made, independent of the British Authority and granting free pass to the bearer to whichever country that may accept. The Maldives thus first represented herself at the Colombo Plan, a bilateral regional plan for cooperation between member states in South-Asia. And successfully did so on 11th November 1963. Abdul Sattar Moosa Didi and Ahmed Hilmy Didi flew to Colombo for the meetings held at Bangkok, November 1964. The first Maldives national to hold the new 32 page passport, bearing passport number A0001, was Al Ustaz.N.T.Hassan Didi. The passport was later given to the care of Novelty Ali Hussain.

______________

Dhivehi Digest 04. (p10-p14, Published March 2014.)

Dhivehi raaje othy Ingireyseenge himaayathuge dhashuga eve. Dhivehi raajeaa medhu ingireyseen amalu kuramun dhiya gothun dhe gaumu ge medhugai othy beyru fushun fennan oiy omaan ekuveri kameh nooneve. Ingireysin alhamun dhiya konme fiyavalheh alahmun dhiyaee dhivehin fiththumasheve. Kurevunu konme undhaguleh kurumasheve. Kamehvaan annanee Ingireysin koh dhiniyaa eve. Passport hadha dhineeyaa eve. Kakan kerijje nama varah gina thakehchakee kahkaigen madu kurevidhaane thakethi thaaeve. Baeh ulkulhu beynun kohgenves kehkeyne. Ingireyseen kahkan ulhe ulhe nuvithaa. Raajeah furihama minivan jan hoadhai dhevi Ibrahim Nasir boa kashi thakaa eku hafaalevey varah madu kohgen nukehkunee eve. Dhivehin kuri erumah enme beynun vefai othy, beyruge gaumu thakaa gulhumasheve. Mihenve Ingireysin passport hadhai nudhinumun dhivehi bodu vazeeru, Ibrahim Nasir beynun vee dhivehinge amilla passport eh othumasheve. Veemaa ekan kohfai veehaaves avahakah baiveri veven oiy gaumakaa baiveri vumasheve.

Dhivehi raaje enme furathama rasmeegothun baiverivaan edhunu bainal'aqvaamee Jamaah nuvatha jamiyya akee 'Colombo Plan,' eve. Mi plan gai raajje enme furathama baiverivaan edhunee, Mohamed Ameen ge verikamuga eve. Mikamah ingireysin huras elhumun ithuru ehy eh nulibi thadhumadu kamehge dhuvas varu raajje ulhen jehunu nikamethi haaluge vaahaka kurin liyevijje eve. ('Dhuhthanaa, ivunu adu thakuge vaahaka. Fageeru Dhivehin nah – Foaraa Ingireysin hedhi nikamethi goi. vol1, p154-p160.') Dhevana faharah mi badhal vumugai baiveri vumah Raajein Ibrahim Nasir ge dhaurugai edhunu iru, eiy Mohamed Farid ge raskamugai 1963, gai Dhivehin ekamuge vaahaka aduehy BBC ge radio khabarun neve.

Enme furathama mikamuge vaahaka ivunu dhuvahuves hithah eree, maa gina dhuvaheh nuvanees, kankan goas vedhaane yeh. Maidhu park thah bandhu koh beyrugai ehvun manaa koh madu madun meehun nukume ulhun madhu vaan fashaifi ey. Miadhakee hukuru dhuvahey. Ehen hukuru dhuvas thakaa khilaafah meehun madhuvafe falhu. Geah aiee surre, maa gina kameh kuraa hitheh nuvee theeve dhen bely note thakuge nunimi huri baithah konmeves varakah kuriah gendhaashe. Hendhunu heylaa miadhu fathis ali vilumuge kurin namaadhu kurevunee theeve hithah eru eve. Dhefai mathee saalheehakah aharu dhuniyeygai hurevijje ye. E ilaah ah shukuru kurameve. Maa gina kankameh fenifai netheh kamaku, meege thankolheh kureesure massakathah nukumevi, konmeves varehge dhaturu thqkeh kurevijje ye. Dhuniyeyge eki hisaabuge meehuna dhimaa vejje ye. Foni dhathuru thakey. Aharuthakeh kurin ehfaharu India ge konmeves hotel ehge receptionun dhimaavi viyafaariveriyey suvaalu kuriyeve. Kuranee kon massakatheh heyyeve? Aharen mee graphic designer ey buneemeve. Eynaa varah shaugu verikamaa eku ehenvejjeaa kaley thihuree varah kaamiyaabu dhaaira ehga eve mihen bune ithurah, 'Varah faisaa libeynethaa kaleah,' bune visnaaliye. Aharen eyna ah javaabu eheneh nuney kiyaa dhineemeve. Mee eyru kuriaramun ai computer field thakaa medhu dhuniyeyge gina bayehge visnun huri goteve. Aharumenge raajeygai mikankan ulhunee thankolheh fahathugaye. Kandhimaa kuri gothun ginain massakai kurevifaa huree print media gai kamun, e dhaairaa ai electronic media ge dhaairaa ai dhekamah ekaavees aharu therey ai badhalu konmeves varakah andhaazaa koh beluneve. Print media adhi broadcast news media aiy eyruves mihaaarekey eh gothah maa bodu ithuru thauleemeh nuvatha training akaa nulaa e dhaairaa thakah vazeefaa ah dhevey kankameve. Raajeygai liyun therin madheve. Thibee ginain noosverinah vefai, dhuniyeyge eki kankamaa behey gothun migothah ves liyaa meehun madheve. Thaareekhee ilm verinaa adhi academic rongun liyaa meehun madheve. Mihenvumun avahteri India adhi Sri Lanka gai design, publishing adhi eki kahala print and multimedia dhaairaa thah kuri aramun dhiya varakah ekameh raajeyga eh netheve. Adhi ebai meehunge therein liyun therin naai noos verin adhi, scholars ufedhunu hen, raajeyga eyru efadha bayaku ufedheykah jaaga eh netheve. Computer studies ge therein, ais visual media, games adhi interactive media aai medhu raajeygai konmeves varehge fannee hiyvareh levuneve. Ehen kamun mi dhaairaa thakun kiyavan beyun vi meehun thihbeve. Miadhu ebai meehun ethibee kiyevi dhaairaa in khidumaiy kureveyne goiy madhu kamun ekamuge hithaamaiga eve. Adhi minoonas ehen dhaairaa thakah beli kamugai vias, raajeygai, ufedhun therin, nuvatha kamehge ilmaai hunaruverin madheve. Massakathu ge dhaairaa gai gelunee theeve kamah vedhaane eve. Massakai kuran huri kunfuni thah eiy meehunge fikuree tharahgee (intellectual capital) ah vure bodah umraanee adhi ijthimaae tharahgee gai nukumefai vaa kunfuni thakeve. Miadhu bali madu kamehge birugai mulhi dhuniyeyge bodethi gaumu thah neyvaa hifahehtifaa vaa vaguthu hithah araeve, 'Dhivehinge muhinmu kan dhuniyeah fenaanee kon rongakun baa eve?' Mi liyumaai adhi, mi noonas ehen liyun thakuge therein mi suvaalah javaabu dheveythoa massakai kuran beynun vi eve. Mihen kamah vaanama, print media adhi electronic media ge therein faahga kurevey fadha gothakah, nugeleynehen kuriah annan thibi bayakah, raajeyge konmeves vareh ge falsafaa eh record kureveythoa massakai kurameve.

The complete polarity of people effected by this new menace astounds me.

Breaking something fast